Przygotowywanie posiłków w różnorakich częściach świata wiąże się z odmiennym podejściem do składników, przypraw i sposobu podawania jedzenia. W Indiach bardzo duże znaczenie mają lokalne warunki uprawy, dostępność towarów oraz zwyczaje powiązane z codziennym życiem. W niektórych domach posiłki opierają się głównie na roślinach strączkowych i warzywach, w innych częściej wykorzystuje się ryby, drób lub baraninę.
Różnice widoczne są także w sposobie planowania menu. Nie zawsze przygotowuje się jedno danie, które ma zawierać wszystkie składniki. Na prawdę bardzo często osobno gotuje się ryż, przyrządza warzywa i przygotowuje sos, a dopiero na talerzu łączy się je w odpowiednich proporcjach. Dania indyjskie mogą mieć postać gęstych potrawek, smażonych przekąsek, pieczonych placków albo potraw ryżowych z dodatkiem aromatycznych składników. Ich nazwy nie za każdym razem wskazują na bardzo podobny sposób przygotowania, ponieważ przepisy zmieniają się zależnie od regionu, rodzinnych przyzwyczajeń i dostępnych towarów. Dosłownie popularne potrawy mają sporo odmian, a drobna zmiana proporcji może wpłynąć na ich smak i konsystencję.
Istotnym elementem wielu przepisów jest praca z przyprawami, które dodaje się na różnorakich etapach gotowania. Pełne nasiona kuminu, gorczycy albo kolendry można krótko podgrzać na tłuszczu, zanim trafią do garnka pozostałe składniki. Należy jednak kontrolować temperaturę, ponieważ niewielkie nasiona bardzo szybko się przypalają i mogą nadać potrawie gorzki posmak. Mielone przyprawy zachowują się inaczej, dlatego na prawdę bardzo często dodaje się je razem z niewielką ilością płynu albo po wcześniejszym podsmażeniu cebuli i pomidorów. Indyjskie jedzenie nie zawsze jest ostre. O poziomie pikantności decyduje głównie ilość i rodzaj chili, natomiast kardamon, cynamon, kurkuma czy koper włoski wpływają na aromat w inny sposób. Znaczenie ma też świeżość towarów. Przyprawy przechowywane przez długi czas w otwartych opakowaniach stopniowo tracą intensywność, co może skłaniać do zmiany ich ilości w przepisie. Nie powinno się jednak zwiększać wszystkich proporcji jednocześnie, ponieważ łatwo wówczas zatrzeć różnice między poszczególnymi składnikami. W praktyce całkiem dobrze dodawać przyprawy stopniowo i sprawdzać smak na kolejnych etapach przygotowania, zwłaszcza gdy receptura zawiera kilka mocnych aromatów.
Osobną część tradycji kulinarnej stanowią potrawy organizowane z ciasta, ryżu i fermentowanych składników. Dosa to cienki placek sporządzany zazwyczaj z ciasta na bazie ryżu i soczewicy, które przed użyciem pozostawia się do fermentacji. Proces ten wpływa na strukturę ciasta i jego smak, a czas fermentowania zależy w głównej mierze od temperatury otoczenia. Z kolei idli to miękkie, gotowane na parze placuszki, na prawdę bardzo często podawane z chutneyem lub sosem na bazie soczewicy. W obu przypadkach istotne są proporcje składników a także właściwa konsystencja masy. Zbyt gęste ciasto może utrudnić pozyskanie cienkiej dosy, jednak niewłaściwe warunki fermentacji wpływają na ostateczny rezultat. W innych częściach kraju częściej spotyka się roti, chapati i naan, czyli różnorakie rodzaje pieczywa podawanego do potraw z sosem. Nie są to nazwy zamienne, ponieważ poszczególne rodzaje placków różnią się składem, techniką przygotowania i sposobem wypieku. Kuchnia indyjska obejmuje też potrawy z ryżu, tj. pulao i biryani. W współzależności od przepisu ryż może być gotowany razem z przyprawami i dodatkami albo przygotowywany w kilku etapach, co wymaga kontroli ilości płynu i czasu obróbki.
Na sposób jedzenia wpływają również zwyczaje rodzinne, religijne i regionalne. W wielu społecznościach istotną rolę odgrywają posiłki bezmięsne, niemniej jednak nie znaczy to, że wszystkie osoby w Indiach stosują taką samą dietę. Wykorzystanie mleka, jogurtu, masła klarowanego czy roślin strączkowych uzależniony jest od dokładnie określonej tradycji i rodzaju potrawy. W przepisach wegetariańskich białko może pochodzić w głównej mierze z soczewicy, ciecierzycy, fasoli, grochu albo sera paneer. Przy kształtowaniu posiłku znaczenie ma też porównanie składników o różnej strukturze. Miękkie warzywa w sosie mogą być podawane z sypkim ryżem, a gęsta potrawa z soczewicy z plackiem, którym nabiera się porcje. Dodatki, takie jak raita na bazie jogurtu, chutney z ziół czy marynowane warzywa, wprowadzają odmienne smaki i zmieniają sposób odbierania głównego dania. Nie wszystkie dodatki pasują do każdej receptury, a ich ilość powinna uwzględniać intensywność przypraw oraz konsystencję pozostałych elementów. Przy odtwarzaniu konkretnych potraw warto więc sprawdzać regionalne pochodzenie przepisu, rodzaj używanego produktu i opis kolejnych etapów przygotowania, zamiast opierać się tylko na nazwie dania lub ogólnym określeniu kuchni.
Zobacz również: świeże dania indyjskie.